
“Hoe kunnen we ervoor zorgen dat kinderen tussen de 10 en 12 jaar meer leren over de lokale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in plattelandsgebieden?”
Voor mijn project heb ik mij gefocust op het gebied van de Hoeksche Waard, maar mijn uiteindelijke concept wil ik wel laten aansluiten op andere plattelandsgebieden, of dat het aanpasbaar is naar andere regio’s.
Dit project heb ik individueel uitgevoerd. Hierbij heb ik zelf onderzoek gedaan, gesproken met de doelgroep en creatieve sessies gehouden om tot het uiteindelijke concept en prototype te komen. Deze heb ik vervolgens ook nog getest.
Ik had voor mijn doelgroep kinderen tussen de 10-12 jaar gekozen, omdat ik zelf meerdere kinderen van deze leeftijd ken die ik kon interviewen. Ook omdat op deze leeftijd ook al geschiedenislessen worden aangeboden, en kinderen van deze leeftijd
het wel erg moeilijk vinden om te concentreren in de les. Ze zijn zichzelf net aan het ontwikkelen en aan het puberen. Daarom wil ik een ontwerpoplossing gaan ontwikkelen die hun meer aanspreekt.
In de huidige situatie wordt er bijna geen les gegeven over de WW2 geschiedenis uit de Hoeksche Waard, (Interview Scholier, 2024). Er worden wel een aantal monumenten besproken maar daar blijft het dan ook bij. Ook is er een museum Hoeksche Waard, waar ook niets verteld of laten zien wordt over de Tweede Wereldoorlog (Bezoek museum, 2024).
In de gewenste situatie wordt de informatie van de WW2 uit plattelandsgebieden effectief doorgegeven aan de jongere generatie, en dat ze actief bezig zijn in het verwerken van deze informatie. Hierdoor is er meer bewustwording van hoe deze regio tot stand is gekomen en de geschiedenis van de regio.
Onderzoek
Voor mijn onderzoek heb ik de volgende onderdelen gedaan:
- Interview met een veteraan die regelmatig voor de klas staat om zijn ervaringen te delen. Hier vertelde de veteraan vooral over zijn eigen gebeurtenissen in Bosnië en Herzegovina. Hij merkte vooral dat het vertellen van zijn ervaringen zeker impact maakt op de kinderen, omdat het door de eerste persoon die het heeft meegemaakt wordt verteld. Bij de Tweede Wereldoorlog kan dat niet meer verteld worden door een eerste persoon, want grotendeels van de veteranen uit die oorlog leven niet meer. Daarom ziet de veteraan ook zeker in dat mijn ontwerpvraag erg nuttig kan zijn.
- Interview met een groep-8-er uit de Hoeksche Waard. Bij dit interview ben ik erachter gekomen dat er wel les wordt gegeven in de WW2 geschiedenis van de
- Hoeksche Waard, maar dat dit wel beperkt is. Er worden een aantal monumenten besproken. Ook vroeg ik hoe deze informatie dan wordt behandeld. Vaak wordt het verteld door de juf of meester. Ook vroeg ik of er wel eens een veteraan in de les was langs geweest, dat antwoord was ja. Ik merkte meteen dat hij wist waar ik het over had, dat het indruk had gemaakt dat de veteraan langs was geweest. Dit was geen veteraan uit de Tweede Wereldoorlog.
- Bezoek aan het museum Hoeksche Waard. Ik ging naar het museum van de Hoeksche Waard omdat ik wilde leren over wat er gebeurde tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Hoeksche Waard, en hoe dit nu wordt gedeeld met de bezoekers van het museum. Ik kwam erachter dat ze helemaal niets lieten zien over WW2, ook al is dat een belangrijk deel van de geschiedenis hier. Ik kwam erachter dat er een boek is uitgebracht over de Tweede Wereldoorlog in de regio en dat er in 2015 een speciale tentoonstelling hierover was geweest in het museum. Maar het boek wordt niet meer verkocht en de tentoonstelling was maar tijdelijk.
- Desk research naar huidige oplossingen voor educatie over de Tweede Wereldoorlog. Voor mijn deskresearch wou ik onderzoek gaan doen naar hoe er nu les wordt gegeven in groep 7/8 over de Tweede Wereldoorlog. Dit leek mij verstandig om te doen, omdat het wel een erg zwaar onderwerp is, en mijn doelgroep nog wel erg jong is, wou ik wel erg voorzichtig zijn in mijn aanpak met dit onderwerp. Praten over de Tweede Wereldoorlog in de klas kan leiden tot interessante gesprekken, maar het kan ook moeilijk zijn voor kinderen. Het maakt indruk op hen. Soms hebben ze tijd nodig om na te denken over wat ze hebben gehoord en gelezen. Als kinderen creatief en/of actief bezig zijn, kunnen ze beter begrijpen wat er is gezegd. (Anne Frank Stichting, 2023)
Ideevorming
Voor mijn ideevorming heb ik meerdere brainstormsessies gehouden tijdens de les.
- Ik wist eigenlijk al wel dat ik iets met een bordspel wou gaan doen. Op mijn stage maakte ze ook grote spellen waarmee ze dan met een hele groep veranderingstrajecten gingen doornemen op een speelse manier. Eerst zat ik ook te denken aan een heel groot bordspel, waar de kinderen dan met de hele klas aan gingen spelen. Maar ik denk dat het dan heel moeilijk is om iedereens aandacht erbij te houden. Daarom dacht ik, als ze dan het bordspel gaan spelen in groepjes van 3-4 spelers, is het gemakkelijker, want iedereen komt aan de beurt en je hoeft dan ook niet heel lang te wachten op je beurt. Ik wou wel iets toepassen dat ook past bij de tijd waarom het spel zich dan afspeelt, daarom kwam ik op een retro radio. Dit omdat ik al met audiofragmenten wou gaan werken.
- Een idee was dat je zou gaan spelen als een belangrijk persoon uit de oorlog, zoals een verzetsleider, een Duitse soldaat, etc. Hierdoor als je een bepaald persoon bent, kan je sommige acties wel en sommige niet uitvoeren, en dit verschilt dan per karakter. Je start op het bord aan de kant van Barendrecht, omdat de oorlog in de Hoeksche Waard ook is begonnen met de Slag om de Barendrechtse Brug.
- Een ander idee was dat het een erg algemeen bord werd, zodat het makkelijk toepasbaar zou zijn op verschillende regio’s. Ook wou ik hier een oude radio voor ombouwen, zodat je er audio fragmenten op kon luisteren. Op basis van deze audio fragmenten zou je keuzes moeten maken op het bord. Ik had besloten voor audio, omdat uit mijn onderzoek naar voren was gekomen dat, als kinderen de verhalen horen van de eerste persoon die het heeft meegemaakt, dit heel veel impact maakt.
Concept
Een reis door de WW2 geschiedenis van de Hoeksche Waard; Een bordspel waarbij scholieren tussen de 10 en 12 jaar, meer leren over de Tweede Wereldoorlog in de Hoeksche Waard door middel van foto’s, video’s en audiofragmenten. Zie hieronder de foto voor de spelregels.
- Het vervolg van mijn concept is een toolbox, waarmee dit concept toepasbaar zou zijn op andere gebieden. Het concept op zich is makkelijk toepasbaar. Als je in plaats van de Hoeksche Waard, Dordrecht of Rotterdam neemt bijvoorbeeld, kunnen ook de wijken bepaalde gebieden zijn. de poppetjes en dobbelsteen zijn allemaal direct toepasbaar. Ik kan in dit geval overleggen met de desbetreffende gemeenten en historische instanties uit het gebied om de vragen te kunnen samenstellen.
- Doordat ik ben gaan testen met mensen die niet direct in mijn doelgroep vallen, kwam ik wel op erg interessante en onverwachte inzichten, en ben ik erachter gekomen dat mijn bordspel niet alleen voor kinderen hoeft te zijn.
- Door middel van mijn bordspel leren kinderen meer over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, onder andere door actief bezig te zijn, waardoor ze de informatie makkelijker verwerken.
- Ik had expres besloten om het spel simpel te houden, omdat het juist gaat over de inhoud van het spel. Door het simpel te houden is het makkelijk te begrijpen.

Opmerkingen van de leraren over mijn project:
- Het verkleint de kloof tussen generaties
- Onverwacht heb ik andere generaties ook
aangesproken
- Het is een zwaar onderwerp maar wordt op een
erg laagdrempelige manier behandelt
- Je hoeft niet na te denken over de gameplay, maar
wel over de inhoud
